Miracles in Sikhi...did the mandir rotate for Bhagat namdev Ji ?

In the light of a recent so called "miraculous" stain appearing on the Rumallahs covering the SGGS due to water dripping off a fresh flower garland and the subsequent discussions among sikhs on sikh forums and mailing lsits etc as well as sites such as FaceBook etc...this article may be of interest...
Among the two most famous so called miracles frequently quoted by kirtaniyahs and kathawachaks (expositors of Gurbani) are the Bhagat Dhanna Ji getting darshan of the Creator out of the Stone he worshipped and of Bhagat namdev having the mandir rotate to face the Bhagt nwho was thrown out by the high caste brahmins for being a low caste and daring to enter their mandir...
read on..
ੴ
ਸਤਿਗੁਰ
ਪ੍ਰਸਾਦਿ॥

ਭਗਤ ਜਨਾਂ ਕਉ ਦੇਹੁਰਾ ਫਿਰੈ॥
Bhagat Janan Ko Dehora Fireh!!

ਭਗਤ ਨਾਮਦੇਉ ਜੀ ਦਾ, ਗੁਰੁ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ, ੧੧੬੪ ਅੰਗ ਤੇ ਸ਼ਬਦ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਇਹ ਤੁਕਹੈ, ਆਉ ਅੱਜ ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਹੀ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਸ਼ਬਦ ਹੈ:

Bhagat nmadev has a shabad on Page 1164 of the Sri Guru Granth Sahib Ji. Lets discuss this shabad.

ਹਸਤਖੇਲਤਤੇਰੇਦੇਹੁਰੇਆਇਆ॥ਭਗਤਿਕਰਤਨਾਮਾਪਕਰਿਉਠਾਇਆ॥੧॥
ਹੀਨੜੀਜਾਤਿਮੇਰੀਜਾਦਿਮਰਾਇਆ॥ਛੀਪੇਕੇਜਨਮਿਕਾਹੇਕਉਆਇਆ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥
ਲੈਕਮਲੀਚਲਿਓਪਲਟਾਇ॥ਦੇਹੁਰੈਪਾਛੈਬੈਠਾਜਾਇ॥੨॥
ਜਿਉਜਿਉਨਾਮਾਹਰਿਗੁਣਉਚਰੈ॥ਭਗਤਜਨਾਂਕਉਦੇਹੁਰਾਫਿਰੈ॥੩॥ (੧੧੬੪)

ਰਹਾਉ = ਭਗਤ ਨਾਮਦੇਉ ਜੀ ਪਰਮਾਤਮਾ ਅੱਗੇ ਇੱਕ ਵਿਚਾਰ ਰਖਦੇ ਹਨ, ਇੱਕ ਸਵਾਲ ਪੁਛਦੇ ਹਨ ਕਿ ਹੇ ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ, ਜੇ ਛੀਂਬੇ ਦੀ ਜਾਤ ਹੀਨੜੀ ਹੈ, ਹੀਨ ਭਾਵਨਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਨੀਚ ਜਾਤੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਇਸ ਜਾਤੀ ਵਿੱਚ ਕਿਉਂ ਆਇਆ ਹਾਂ? ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਜਾਤੀ ਵਿੱਚ ਕਿਉਂ ਭੇਜਿਆ ਹੈ? ਕੀ ਮੇਰੇ ਕਰਮ ਏਨੇ ਹੀ ਭੈੜੇ ਸਨ ਕਿ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ, ਛੀਂਬੇ ਦੀ ਜਾਤ ਵਿੱਚ ਘੱਲਦਾ?

Bhagat namdev is saying he is in the Mandir of Krishan Lord of the Yadavs. He puts forward a question: OH Lord Krishan, Lord of the Yadavs, the Caste I belong to..CHHIMBA is LOW CASTE,,it brings with it feelings of lowness, then WHY AM I BORN in such a caste ? Why did YOU send me into this Low Caste ? Did I commit such low karmas to get into this low caste ?

1. Can we conclude that Bhagat Namdev is a Krishan Bhagat ? On the surface it seems that way and why not ? He lives in Pandit pur which is Krishan worshipping area, and naturally up to this incident Bhagat Namdev Ji too must have believed in Krishan as the Creator Lord as the Shaabd clearly puts questions that ONLY the CREATOR can answer.

2. He clearly came to the Krishan mandir to offer his prayers. He must have felt that the Krishan Moortee/idol in that Mandir is the Creator Lord.He came happily into the Mandir, sat before the Moortee of Krishan Ji and began to do “bhagtee”...

3. Then what happened ? The Brahmins stepped IN and Forcibly REMOVED Namdev Ji form the Moortee’s presence and even pushed him OUT of the mandir.

4. Hence the questions that arose in namdev Jis mind after this episode are the ones he raises in this Shaabd .

a) did YOU send me into this low caste and why ?? What bad deeds did I do to get into this situation ?

b) Since you sent me into a Human Body ( which incidentally is the ONLY WAY to achieve UNITY with the Lord Creator) giving me and the WOMEN human birth..BUT in a Low caste and Female form – thus NEGATING Holy Union with the Creator ?? This doesn’t make sense to me !! You gave me a Human form so i could achieve UNION with YOU, BUT you then made sure I was born in a Low caste that has NO RIGHT to do any Bhagtee or even visit your mandirs ??

c) are these really YOUR TERMS ? are these Pandits and Holy Brahmins really YOUR SERVANTS that carry out your commands and wishes to keep low castes like me and women out of YOUR Mandirs ??

d) Is this really YOUR Mandir ?? Your Moortee ? Is this the place to achieve UNION with YOU ??

ਇਸ ਵਿਚੋਂ ਇਹ ਸਾਬਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਕਿ ਨਾਮਦੇਉ ਜੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਭਗਤ ਸਨ। ਬਲਕਿ ਇਹ ਜ਼ਾਹਰ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ, ਪੰਡਰ ਪੁਰ ਰਹਣ ਕਾਰਨ, ਇਲਾਕਾ ਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੇਠ (ਉਸ ਵੇਲੈ ਤਕ) ਉਹ ਵੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਹੀ ਭਗਵਾਨ ਕਰ ਕੇ ਸਮਝਦੇ ਸਨ। ਮੰਦਰ ਵਿਚਲੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਹੀ ਭਗਵਾਨ ਸਮਝਦੇ ਸਨ। ਏਸੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੇਠ ਉਹ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਨ ਗਏ ਸਨ।

੧ = ਭਗਤ ਜੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਰੂਪ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ, ਅਪਣੇ ਸਵਾਲ ਬਾਰੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰਦੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ, ਹੇ ਭਗਵਾਨ ਕਹਾਉਂਦੇ ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ, ਜਦ ਮੈਂ ਹਸਦਾ ਖੇਡਦਾ, ਬੜੇ ਚਾਉ ਨਾਲ, ਤੇਰੇ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਤੇਰੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਤੇਰੀ ਭਗਤੀ ਕਰਨ ਲੱਗਾ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ, ਨਾਮੇ ਨੂੰ, ਭਗਤੀ ਕਰਦੇ ਨੂੰ, ਤੇਰੇ ਪੁਜਾਰੀਆਂ ਨੇ ਬਾਹੋਂ ਫੜ ਕੇ ਉਠਾ ਦਿੱਤਾ, ਤੇਰੇ ਮੰਦਰ ਵਿਚੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ। ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਕੁੱਝ ਸਵਾਲ ਹਨ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ। ਇੱਕ ਤਾਂ ਕੀ ਮੈਂ ਅਜਿਹੇ ਮਾੜੇ ਕਮ ਕੀਤੇ ਸਨ, ਜੋ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਛੀਂਬੇ ਦੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਭੇਜਿਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਭਗਤੀ ਕਰਨ ਦਾ ਵੀ ਕੋਈ ਅਧਿਕਾਰ ਨਹੀਂ? ਜੇ ਤੂੰ ਹੀ ਇਹ ਜਾਤਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਭਗਤੀ ਕਰਨ ਦਾ ਕੋਈ ਅਧਿਕਾਰ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਇਹ ਮਨੁੱਖਾ ਜੂਨ, ਜੋ ਤੂੰ ਹੀ, ਭਗਤੀ ਕਰ ਕੇ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਮਿਕ ਹੋਣ ਦੇ ਵਸੀਲੇ ਵਜੋਂ ਬਣਾਈ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ, ਜਾਂ ਮੇਰੇ ਵਰਗੇ ਹੋਰ ਨੀਵੀਆਂ ਜਾਤੀਆਂ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ, ਸਾਰੀ ਇਸਤ੍ਰੀ ਜਾਤੀ ਸਮੇਤ ਇਹ ਜੂਨ ਦੇਣ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ? ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਮਿਲ ਸਕਦੇ ਹਾਂ?
(ਭਗਵਾਨ ਕੋਲੋਂ ਪੁਛੇ ਇਸ ਸਵਾਲ ਵਿੱਚ ਨੀਵੀਆਂ ਜਾਤਾਂ ਵਾਲਿਆਂ, ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਚਨੌਤੀ ਅਤੇ ਮੂਰਤੀ ਰੂਪੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਨਿਰਾਰਥਿਕਤਾ ਦਾ ਹੋਕਾ ਸੀ।)
ਦੂਸਰਾ ਇਹ ਕਿ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ ਪਰਮਾਤਮਾ ਕੀ ਇਹ ਮੂਰਤੀ ਤੇਰਾ ਹੀ ਰੂਪ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਨ ਦਾ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਅਧਿਕਾਰ ਨਹੀਂ? ਕੀ ਇਹ ਮੰਦਰ ਤੇਰਾ ਹੀ ਨਿਵਾਸ ਅਸਥਾਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਦਾ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਅਧਿਕਾਰ ਨਹੀਂ? ਕੀ ਇਹ ਮੰਦਰ ਦੇ ਪੁਜਾਰੀ ਤੇਰੇ ਹੀ ਭਗਤ ਹਨ, ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਤੇਰੀ ਭਗਤੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕਦੇ ਹਨ?

5. Bhagat Namdev ji GOT NO ANSWERS. That is perfectly natural because the Pandits and the Brahmins had NO ANSWERS to such embarrassing questions especially they and their high castes being put under the scanner by a low caste tailor. So where were the answers to come from...FROM THE GYAAN GURU HIMSELF..sitting WITHIN EACH OF US..and in Nmadev jis HIRDAH !!

6. Thats what Bhagat Namdev Ji did..SEARCH WITHIN. And that is mentioned in the concluding 2 Padas of this shabad.
ਪਰ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਾਰੇ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਕਿ ਨਾਮਦੇਉ ਜੀ ਨੂੰ ਇਸ ਸਵਾਲ ਦਾ ਜਵਾਬ ਕਿਸ ਕੋਲੋਂ ਅਤੇ ਕਿਵੇਂ ਮਿਲਣਾ ਸੀ? ਇਸ ਦਾ ਜਵਾਬ ਸਿਰਫ ਗਿਆਨ ਗੁਰੂ ਦੀ ਸਿਖਿਆ ਅਨੁਸਾਰ ਭਗਤ ਜੀ ਨੇ ਅਪਣੇ ਅੰਦਰੋਂ ਹੀ ਲੱਭਣਾ ਸੀ, ਇਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਵਰਣਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਗਲੇ ਦੋ ਪਦਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਹੈ।

7. WHEN the pundits and the Brahmins took hold of my arms and dragged me OUT of the Mandir and threw me OUT..I realised that THIS COULD NOT be the Mandir of the CREATOR LORD..the Moortee installed there could not be that of the Creator Lord.... So then what happened ??
8. Heres the interesting part !! The SAKHI CREATORS tell us that Lo and Behold..the MANDIR swirled on its FOUNDATIONS...to FACE Bhagat namdev JI......

9. BUT is that what really happened ?? Did the Mandir Face Namdev Ji..and DID HE THEN RE-ENTER it ?? Did the Moortee, the Brahmins the Pandits come out in awe and beg forgiveness form namdev Ji and allow him to continue his bhagtee ??

੨ = ਜਦੋਂ ਮੈਨੂੰ ਮੰਦਰ ਵਿਚੋਂ ਬਾਂਹ ਫੜ ਕੇ ਧੱਕੇ ਨਾਲ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਤਾਂ ਮੈਂ ਸਮਝ ਗਿਆ ਕਿ ਇਹ ਮੂਰਤੀ ਉਸ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ, ਜੋ ਸਭ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਸਭ ਨੂੰ (ਬਿਨਾ ਵਿਤਕਰੇ ਦੇ) ਜ਼ਿੰਦਾ ਰਹਣ ਲਈ ਦਾਤਾਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਸਭ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵਸਦਾ ਹੈ। ਸੋ ਮੈਂ ਅਪਣੀ ਕੰਬਲੀ, ਅਪਣਾ ਸਾਰਾ ਸਮਾਨ ਲੈ ਕੇ, ਉਸ ਮੂਰਤੀ ਨਾਲੋਂ ਨਾਤਾ ਤੋੜ ਕੇ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਦੇਹੁਰੇ, ਮੰਦਰ ਦੇ ਪਿਛਵਾੜੇ ਜਾ ਕੇ ਬੈਠ ਗਿਆ। ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਹਾਵਤ ਹੈ ਕਿ, ਭੁੰਜੇ ਸੌਣਾ ਤਾਂ ਪਰੇ ਕੀ ਅਖਵਾਉਣਾ? ਅਰਥਾਤ ਜਦੋਂ ਕਰਤਾਰ ਦੀ ਬਖਸ਼ੀ ਧਰਤੀ ਤੇ ਹੀ ਸੌਣਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਅਖਵਾਉਣ ਦੀ ਗੁੰਜਾਇਸ਼ ਕਿੱਥੇ ਕਿ ਪਰ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ ਸੌਂ? ਜਦ ਨਾਮਦੇਉ ਜੀ ਮੰਦਰ ਨਾਲੋਂ ਨਾਤਾ ਤੋੜ ਕੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆ ਗਏ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਮੰਦਰ ਨਾਲ ਕਾਹਦਾ ਮੋਹ? ਮੰਦਰ ਦੇ ਪਛਵਾੜੇ ਬੈਠਣ ਦੀ ਕੀ ਤੁਕ? ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਭਗਤ ਜੀ ਮੰਦਰ ਦੇ ਪਛਵਾੜੇ ਨਹੀਂ ਬੈਠੇ, ਬਲਕਿ ਮੰਦਰ ਨੂੰ ਪਿੱਠ ਦੇ ਕੇ, ਸਦਾ ਲਈ ਤਿਆਗ ਬੈਠੇ।

10. NO NO NO...Bhagat namdev Ji broke off all connections with that FALSE MANDIR, false moortee and false Pandits. He wanted UNION with the REAL CREATOR....and Namdev Ji had learnt that the Creator was NOT present in that place. Hence Namdev Ji TURNED HIS BACK and WALKED AWAY !!! the Mandir didn’t turn..Namdev Ji TURNED AWAY. Thats natural..he was thrown OUT...in a disgraceful manner ( there must have been harsh insults thrown his way as well )..so what earthly reason would Namdev ji have to still insist on sitting near the same mandir (at the back where he wouldnt be visible ??) No way. Namdev ji turned away and went elsewhere where he could do REAL BHAGTEE of the REAL CREATOR in real terms !! among HUMANITY.

੩ = ਜਿਵੇਂ ਜਿਵੇਂ ਨਾਮਾ ਹਰੀ ਦੇ ਗੁਣ ਗਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਬਿਬੇਕ ਬੁੱਧੀ ਜਾਗਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਗਿਆਨ ਹੁੰਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਦੇਹੁਰਾ, ਇਹ ਮੰਦਰ ਭਗਤਾਂ ਦਾ ਨਹੀਂ, ਪੁਜਾਰੀਆਂ ਦੀ ਲੁੱਟ ਦਾ ਅੱਡਾ ਹੈ। ਇਹ ਪੁਜਾਰੀ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਭਗਤ ਨਹੀਂ, ਬਨਾਰਸ ਦੇ ਠੱਗ ਹਨ। ਇਹ ਮੂਰਤੀ, ਸਭ ਨੂੰ ਪਾਲਣ ਵਾਲੇ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਤਾਂ ਇਹ ਚਲਦੇ ਫਿਰਦੇ, ਉਸ ਦੀ ਰਜ਼ਾ ਵਿੱਚ ਚਲਦੇ ਇਨਸਾਨ ਹਨ। ਇਹ ਮੂਰਤੀਆਂ ਤਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਲੁੱਟ ਦਾ ਸਾਧਨ ਹਨ। ਇਹ ਜਾਤਾਂ ਪਾਤਾਂ, ਉਸ ਨਿਰਵੈਰ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀਆਂ ਬਣਾਈਆਂ ਹੋਈਆਂ ਨਹੀਂ ਹਨ ਬਲਕਿ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵਲੋਂ, ਅਪਣੇ ਲੁੱਟ ਜਾਲ ਨੂੰ ਪੱਕਿਆਂ ਕਰਨ ਲਈ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਪਾਈਆਂ ਹੋਈਆਂ ਵੰਡੀਆਂ ਹਨ।

11. AS Nama began to sing the praises of the real creator,,sing His Gunns..his INNER MIND awoke..and he realised that this mandir/similar places/Brahmins etc are just places where the unwary are LOOTED. This is NOT His Place..nor His Bhgats..nor are the moortees of the Creator..His “Moortees” are the walking living breathing HUMANS who walk in HIS WAYS..who LIVE in His HUKM..who Love Him in their own ways.
12. The Creator certainly DID NOT create all these castes..high or low..these divisions.. the enmity..the animosity..ALL these are HUMAN INVENTIONS created to LOOT and rule over fellow humans. He is sans enmity...sans fear..all LOVE..Fair to all and equally loving of all He created..
(ਇਹ ਅਜਿਹੀ ਗੱਲ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹਜ਼ਮ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਤਾਂ ਤਾਣਾ-ਬਾਣਾ ਹੀ ਇੱਟਾਂਦਾ ਮੰਦਰ, ਪੱਥਰ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਪਾਈਆਂ ਵੰਡੀਆਂ ਆਸਰੇ ਖੜਾ ਹੈ।)

13. This is what the Brahmin/Pandit and.( Now....in the Sikh Context the Jathedars/Gyanis/Derawadee Sants/saadhs) !! CANNOT possibly “accept” ? How could they ? Their entire “religious Empire/Spider WEB” rests on the Foundation of Divide and Rule, keeping people divided and suppressed..away from KNOWLEDGE and GYAAN of the Shabad Guru. IF they had interpreted Bhagat namdev Jis Shaabd CORRECTLY that would have meant the ANNIHILATION and COLLAPSE of their religious authority/empire and looting places to close down. So they did the next best thing..their PR Machinery got into the act..and out came the... ”Wonderful fairy tale... the Tallest of all Tales... Mother of Tall tales... the SWIRLING MANDIR!! we have heard of Rotating restaurants on top of high rise buildings..this was the Rotating mandir of the 13th Century!! BOTH entirely MAN MADE!! except that “Rotating restaurants do exist... the Rotating mandir is FICTION.

14. What a clever way to turn things on their heads... to assert that Bhagt namdev ji wasn’t at all annoyed at being thrown OUT of the Mandir... he didn’t break off with the Mandir or the moortee/idols or the Brahmins... He merely retreated to the BACK of the mandir and began to MEDITATE !! (ON WHAT ?? is not cleared in the PR Tall tale). But as Bhagat ji meditated more and more strongly... the Stone Building of the Mandir began to ROTATE on its Foundation to FACE the Bahgat sitting at the BACK.

15. So these tall tales author wants us to believe that ESSENTIALLY NOTHING CHANGED... the Moortees, the idols the Brahmins high castes and namdevs low caste, females not welcome in Mandirs etc etc ALL STATUS QUO was maintained... all that Namdev Jis “bhagtee” achieved was a SOLE MANDIR ROTATING a little!! END of STORY... Now Back to your Low caste... Shudras not welcome in mandirs, women despised as lowly... etc etc etc... all back to square ONE!! HOW very CHARMING !! And many believed this Tall Tale and began to repeat it... much to the delight of its creators... and SIKH Gyanis and ragis also preached this tall tale very vigorously in Kirtan darbars and Gurdwaras... places where the GYAAN GURU... Shabad GURU Sri Guru Granth Sahib Ji is Parkash and this GURU proclaims loudly at every turn that the LAWS of the CREATOR are made so that they cannot be challenged... and hence something that has its ROOTS in the Earth..that something doesn’t walk about..trees don’t walk about..buildings dont move about... BUT then these people who LOOT in name of religion are very adept and clever at fooling others... they can make TREES move, Suns shadow stand still...buildings move... just so that their “looting of the innocents and the simple simons” can go on !!


16. Its a sad commentary on the times that today even as much as 95% SIKHS are joined to such “stone buildings/mandirs/gurdwaras/...moortees, shiv lingams and diwali devis, holis, rakhrees, karva chauths fastings, teerath baths, keshadharee Brahmins who are pujarees in sikh form, High and Low CASTES... etc etc etc...” (even stone idols were installed in the DARBAR SAHIB now popularly called Harimandir... and these were forcibly REMOVED in 1920s...) and the way things are going NOW..they may stage a come back... we have Ramgarriah Gurdwaras, Namdev Gurdawras, Ravidass Gurdwras, Jatt gurdwaras... Chhimba Gurdwaras, kamboj Gurdwaras, etc etc all of which are signs of religious degradation maong us and falling back into the ritualism and empty karam kaands condemned in Sri Guru Granth Sahib Ji at every turn.

ਭਗਤ ਜੀ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਸਹੀ ਅਰਥ ਕੀਤਿਆਂ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਫੂਹਵੀ ਹੀ ਵਲੇਟ੍ਹੀ ਜਾਣੀ ਸੀ, ਪਰ ਲੁੱਟ ਦਾ ਮਾਲ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਦਮਾਗੀ ਤੌਰ ਤੇ ਬਹੁਤ ਚਤੁਰ (ਆਤਮਕ ਤੌਰ ਤੇ ਓਨੇ ਹੀ ਮੁਰਦਾ) ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਅਰਥ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਜਦ ਨਾਮਦੇਉ ਜੀ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਧੱਕੇ ਮਾਰ ਕੇ ਮੰਦਰ `ਚੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਤਾਂ ਭਗਤ ਜੀ ਮੰਦਰ ਦੇ ਪਿਛਵਾੜੇ ਬੈਠ ਕੇ ਭਗਤੀ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। (ਮੰਦਰ ਨਾਲੋਂ, ਮੂਰਤੀਆਂ ਨਾਲੋਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨਾਲੋਂ ਨਾਤਾ ਨਹੀਂ ਤੋੜਿਆ) ਜਿਵੇਂ ਜਿਵੇਂ ਨਾਮਦੇਉ ਜੀ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦੇ ਰਹੇ, ਦੇਹੁਰੇ ਦਾ, ਮੰਦਰ ਦਾ ਦੁਆਰ ਘੁੰਮ ਕੇ ਭਗਤ ਜੀ ਵੱਲ ਹੁੰਦਾ ਗਿਆ।

ਯਾਨੀ ਭਗਤ ਜੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਆਸਰੇ, ਕਰਾਮਾਤ ਵਾਪਰ ਗਈ ਅਤੇ ਦੇਹੁਰੇ ਦਾ ਦਵਾਰ ਘੁੰਮ ਕੇ ਭਗਤ ਜੀ ਵੱਲ ਹੋ ਗਿਆ।

ਫਿਰ ਮੰਦਰ ਵਿਚਲੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਹੋਰ ਕਿੱਥੇ ਹੈ? ਮੰਦਰ ਵਿਚਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਭਗਤ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਹੋਰ ਕੌਣ ਹਨ?

ਮਜ਼ੇ ਦੀ ਗੱਲ ਤਾਂ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕੇਸਾ ਧਾਰੀ ਪੁਜਾਰੀ (ਬ੍ਰਾਹਮਣ) ਜੋ ਗੁਰੁ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੂੰ, ਭਗਤ ਨਾਮਦੇਊ ਜੀ ਦੇ ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਅਪਣਾ ਗੁਰੂ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਦੀ ਸਿਖਿਆ ਅਨੁਸਾਰ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਵਿਖਾਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਗੁਰਦਵਾਰਿਆਂ ਵਿਚੋਂ, ਜਿਥੋਂ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਸਿਖਿਆ, ਭਗਤ ਨਾਮਦੇਉ ਵਲੋਂ ਆਤਮਸਾਤ, ਇਸ ਸਿਧਾਂਤ ਦਾ ਪਰਚਾਰ ਹੋਣਾ ਸੀ, ਓਥੋਂ ਹੀ ਇਸ ਸਿਧਾਂਤ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਵੀ ਅਣਡਿੱਠ ਕਰ ਕੇ, ਪਰਚਾਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਏਨੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਭਵਨ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੀ ਬਦਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜਦ ਕਿ ਗੁਰੁ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ, ਪੈਰ-ਪੈਰ ਤੇ ਹੋਕਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪਰਮਾਤਮਾ ਵਲੋਂ ਬਣਾਏ ਨਿਯਮ ਕਾਨੂਨ, ਸਿਧਾਂਤ ਅਟੱਲ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਬਦਲ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਯਾਨੀ ਜਿਸ ਚੀਜ਼ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਉਹ ਚਲ ਫਿਰ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ।

ਜੇ ਪੁਜਾਰੀ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਨਿਯਮ-ਕਾਨੂਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣ ਤਾਂ ਸਿੱਖ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਰਾਮਾਤਾਂ ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਆਸਰੇ ਪੁਜਾਰੀਆਂ ਨੇ ਭੋਲੇ-ਭਾਲੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਕੁਰਾਹੇ ਪਾ ਕੇ ਲੁੱਟਣਾ ਹੈ? ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸਿੱਖ ਕਦੋਂ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੇਇਸ ਸਿਧਾਂਤ ਨੂੰ ਸਮਝਣਗੇ?

ਅੱਜ ਤਾਂ ੯੫ % ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਿੱਖ, ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੰਦਰਾਂ ਨਾਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਨਾਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਹੱਦ ਤਾਂ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪਰਚਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸਿੱਖੀ ਦਾ ਕੇਂਦਰ, ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਵੀ, ਹਰੀ ਦਾ ਮੰਦਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਓਥੋਂ ਦੇ ਪੁਜਾਰੀ ਵੀ ਕੇਸਾ ਧਾਰੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹਨ। ਕਿਸੇ ਵੇਲੇ ਇਸ ਥਾਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਵੀ ਸਥਾਪਤ ਹੋ ਗਈਆਂ ਸਨ। (ਜੋ ੧੯੨੦ ਵਿੱਚ ਹਟਾਈਆਂ ਗਈਆਂ) ਅੱਜ ਹਾਲਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ, ਜੇ ਉਸ ਥਾਂ ਦੁਬਾਰਾ ਮੂਰਤੀਆਂ ਸਥਾਪਤ ਹੋ ਜਾਣ ਤਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਹਟਾਉਣ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ। ਪੁਜਾਰੀ ਲਾਣਾ (ਸੰਤ ਸਮਾਜ) ਇਹ ਤਾਂ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਕਰ ਲਵੇਗਾ ਕਿ ਸਿੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਖਾਨਾਜੰਗੀ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਸਿੱਖੀ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਦਾ ਵਿਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਪਰ ਇਹ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ ਕਿ ਸਿਧਾਂਤ ਹੀਣ ਅੜੀ ਤੇ, ਉਸ ਦੀ ਮੁੱਛ ਨੀਵੀਂ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਸਿੱਖ ਉਸ ਨੂੰ ਪੁਜਾਰੀ ਵਜੋਂ, (ਗੁਰਮਤਿ ਸਿਧਾਂਤ ਅਨੁਸਾਰ) ਮਾਨਤਾ ਦੇਣੀ ਰੱਦ ਕਰ ਦੇਣ।


ਪਰਮਾਤਮਾ ਹੀ ਮਿਹਰ ਕਰੇ, ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ, ਗੁਰੁ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦਾ ਸਿਧਾਂਤ ਸਮਝਣ ਦੀ ਬੁੱਧੀ ਬਖਸ਼ੇ।

Punjabi Version By Amarjit Singh Chandee Ji
and English Commentary by Jarnail Singh Gyani "Arshi"

Note: All errors and omissions in the English section entirely mine. apologies in advance.

1699 Vasakhi at Anandpur - Khalsa Saajna divas ? Khalsa Pargat Divas ?Birthday ? New Year ?

ਸਾਜਨਾ ਦਿਵਸ ਜਾਂ ਪਰਖ ਦਿਵਸ ?

ਸਿੱਖ ਸਮਾਜ ਵਿਚ ਬਹੁਤੀਆਂ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਗੁਰੂ ਆਸ਼ੇ (ਗੁਰਮਤਿ) ਤੋਂ ਉਲਟ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ। ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ ਜੀ ਵਲੋਂ ਸੁਚੇਤ ਹੋ ਕੇ ਤਰਕ ਆਧਾਰਿਤ (ਜਿਵੇਂ ਜਨੇਉ ਦੀ ਰਸਮ ਵਾਲਾ ਕੌਤਕ) ਫੈਸਲੇ ਲੈਣ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਨੂੰ ਦਸਵੇਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਜੀ ਵੇਲੇ ਤੱਕ ‘ਦਾਦੂ ਦੀ ਕਬਰ ’ਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਵਾਲੇ ਕੌਤਕ’ ਦੀ ਮਿਸਾਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਸੰਜੋਅ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤਕਰੀਬਨ 100 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਬਿਖੜੇ ਕੌਮੀ ਹਾਲਾਤਾਂ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਚੁੱਕ ਕੇ ਪੁਜਾਰੀਵਾਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਨਿਰਮਲੇ ਅਤੇ ਉਦਾਸੀਆਂ ਦੇ ਭੇਖ ਵਿਚ ‘ਗੁਰਧਾਮਾਂ’ ’ਤੇ ਛਾ ਗਈ। ਇਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਨੇ ਹੋਲੀ-ਹੋਲੀ ਗੁਰਬਾਣੀ ਨੂੰ ਸਮਝ ਵਿਚਾਰ ਕੇ ਪੜ੍ਹਣ ਦੀ ਰੁਚੀ ਘਟਾ ਕੇ, ਵਿਚਾਰ-ਰਹਿਤ ਰਟਨ ਦੀ ਬਿਰਤੀ ਨੂੰ ਵਧਾਇਆ। ਅਖੰਡ ਪਾਠ ਦੀ ਰਸਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਇਸੇ ਮਕਸਦ ਲਈ ਕੀਤੀ, ਇਕ ਰਸਮ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੁਧੀ/ਤਰਕ ਆਧਾਰਿਤ ਫੈਸਲੇ ਲੈਣ ਦੀ ਰੂੱਚੀ ਘਟਾ ਕੇ, ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਫੈਸਲੇ ਲੈਣ ਦੀ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਨੂੰ ਵਧਾਇਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਦੀ ਮਿਸਾਲ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਚ ਦਸਮ ਗ੍ਰੰਥ ਅਤੇ ਰਾਗਮਾਲਾ ਸੰਬੰਧੀ ਲਏ ਫੈਸਲਿਆਂ ਤੋਂ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਦਸਮ ਗ੍ਰੰਥ ਦੀ ਬੀੜ ਇਕੱਠੀ ਰੱਖਣ ਬਾਰੇ ਫੈਸਲਾ ਬਿਬੇਕ ਦੀ ਥਾਂ ਇਹ ਸ਼ਰਤ ’ਤੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਸੁੱਖਾ ਸਿੰਘ ਮਹਿਤਾਬ ਸਿੰਘ ਮੱਸੇ ਰੰਘੜ ਦਾ ਸਿਰ ਵੱਡ ਕੇ ਲਿਆਉਣ ਵਿਚ ਸਫਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਅਸਫਲ? ‘ਰਾਗਮਾਲਾ’ ਦੇ ਗੁਰਬਾਣੀ ਹੋਣ ਜਾਂ ਨਾ ਹੋਣ ਬਾਰੇ ਫੈਸਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਬਿਬੇਕ ਨੂੰ ਪਹਿਲ ਦੇਣ ਦੀ ਥਾਂ ‘ਸਰੋਵਰ ਵਿਚ ਪਰਚੀਆਂ ਪਾਉਣ’ ਦਾ ਢੰਗ ਅਪਨਾਇਆ ਗਿਆ। ਇਸੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਨੇ ਅਖੌਤੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨੂੰ ਬੜ੍ਹਾਵਾ ਦੇ ਕੇ ਤਰਕ ਕਰਨ ਦੀ ਰੁਚੀ (ਕਿੰਤੂ-ਪ੍ਰੰਤੂ) ਨੂੰ ‘ਧਰਮ ਵਿਰੋਧੀ’ ਕੰਮ ਪ੍ਰਚਾਰਿਆ ਗਿਆ। ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵੀ ਇਸ ਦਾ ਸਪਸ਼ਟ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕਿਸੇ ਆਮ ਸਿੱਖ ਨੂੰ ਗੁਰਮਤਿ ਵਿਰੁਧ ਹੁੰਦੇ ਕਰਮਕਾਂਡ ਬਾਰੇ ਸੱਚ ਸਮਝਾਉਣ ਦਾ ਜਤਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਜਵਾਬ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿੰਤੂ-ਪ੍ਰੰਤੂ ਕਰਨਾ ਚੁੰਚ-ਗਿਆਨੀਆਂ ਦਾ ਕੰਮ ਹੈ, ਧਰਮੀ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਨਹੀਂ। ਐਸੇ ਮਾਹੌਲ ਵਿਚ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਤਾਂ ਗਲਤ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਰਸਮਾਂ ਦੀ ਪੜਚੋਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਕਿਨਾਰਾ ਕਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਉਸ ਬਾਰੇ ਸੱਚ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਤੋਂ ਸੰਕੋਚ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਕੁਝ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਨਾਲ ਥੋੜਾ ਬਹੁਤ ਸੱਚ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਵੀ ਤਾਂ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਘਰ ਕਰ ਚੁੱਕੀਆਂ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਰੀਆਂ ਵੱਸ ਹੋ ਕੇ ਖਰਾ ਅਤੇ ਖੁੱਲ ਕੇ ਸੱਚ ਪੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਹੁਣ ਤਾਂ ਸੁਚੇਤ ਧਿਰਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਕੁਝ ਲੋਕ ਐਸੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਏ ਹਨ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਮਾਨਤਾ ਦੀ ਪੜਚੋਲ ਕਰਨ ’ਤੇ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨੂੰ ਠੇਸ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਦੁਹਾਈ ਦੇਣ ਲਗ ਪਏ ਹਨ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਹਾਲਾਤਾਂ ਨੂੰ ਇਕ ਕਿਨਾਰੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਅੱਜ ਅਸੀਂ ਇਕ ਪੁਰਾਤਨ ਮਾਨਤਾ ਦੀ ਪੜਚੋਲ ਗੁਰਮਤਿ ਅਤੇ ਦਲੀਲ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਿਚ ਕਰਨ ਦਾ ਯਤਨ ਕਰਾਂਗੇ। ਇਹ ਮਾਨਤਾ 1699 ਦੀ ਵੈਸਾਖੀ ਵਾਲੇ ਦਿਹਾੜੇ ’ਤੇ ਦਸ਼ਮੇਸ਼ ਜੀ ਵਲੋਂ ਕੀਤੇ ਕੌਤਕ ਦੀ ਯਾਦ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ। ਕੌਮ ਵਲੋਂ ਹਰ ਸਾਲ ਇਸ ਦਿਨ ਦੀ ਯਾਦ ਨੂੰ ‘ਖਾਲਸੇ ਦਾ ਸਾਜਨਾ/ਸਿਰਜਣਾ/ਜਨਮ ਦਿਵਸ’ ਕਰ ਕੇ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਅਸੀਂ ਦਿਹਾੜੇ ਮਨਾਉਣ ਦੇ ਗਲਤ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਤਰੀਕੇ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗੇ, ਉਹ ਵੱਖਰਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ। ਸਿਰਫ ਦਿਹਾੜੇ ਦੇ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਨਾਂ ਦੀ ਪੜਚੋਲ ਕਰਨ ਦਾ ਯਤਨ ਕਰਾਂਗੇ। ਇਸ ਦਿਨ ‘ਖਾਲਸੇ ਦੇ ਜਨਮ ਦਿਨ ਦੀਆਂ ਵਧਾਈਆਂ ਹੋਣ’ ਵਰਗੇ ਸੁਨੇਹੇ ਆਮ ਪੜ੍ਹਣ/ਵੇਖਣ/ਸੁਨਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਪਹਿਲਾ ਸਵਾਲ, ਖੜਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ 1699 ਦੀ ਵੈਸਾਖੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ‘ਖਾਲਸਾ’ ਹੋਂਦ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਸੀ?

ਦੂਜਾ ਸਵਾਲ, ਕੀ ਗੁਰਮਤਿ ਵਿਚ ਖਾਲਸਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਉਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਰਤਿਆ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ?

ਦੂਜੇ ਸਵਾਲ ਦਾ ਸਪਸ਼ਟ ਜਵਾਬ, ਇਸ ਗੁਰਬਾਣੀ ਹਵਾਲੇ ਵਿਚੋਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

“ਕਹੁ ਕਬੀਰ ਜਨ ਭਏ ਖਾਲਸੇ ਪ੍ਰੇਮ ਭਗਤਿ ਜਿਨ ਜਾਨੀ॥” (ਪੰਨਾ 655)

ਭਾਵ ‘ਖਾਲਸਾ’ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ‘ਗੁਰਮਤਿ ਇਨਕਲਾਬ’ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿਚ ਵੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਗੁਰਵਾਕ ਅਨੁਸਾਰ ‘ਖਾਲਸਾ’ ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਪ੍ਰੇਮਾ-ਭਗਤੀ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ ਅਪਣਾ ਲਿਆ ਹੈ। ‘ਖਾਲਸਾ’ ਲਫਜ਼ ਦਾ ਸ਼ਬਦਿਕ ਅਰਥ ‘ਸ਼ੁਧ’ (ਖਾਲਸ) ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਕ ਹੋਰ ਅਰਥ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਜ਼ਮੀਨ ਜੋ ਸਿੱਧੀ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੋਵੇ। ਸਿੱਖਾਂ ਲਈ ‘ਗੁਰਵਾਕ’ ਵਿਚ ਸਮਝਾਏ ਅਰਥ ਹੀ ਪਹਿਲਾਂ ਹਨ। ਇਸ ਕਸਵੱਟੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸੱਚ ਨਾਲ ਜੁੜੇ, ਪ੍ਰੇਮਾ ਭਗਤੀ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਜਨ ਹੀ ‘ਖਾਲਸਾ’ ਹਨ। ਭਾਈ ਮਰਦਾਨਾ ਜੀ ਵੀ ਖਾਲਸੇ ਸਨ। ਗੁਰਮਤਿ ਇਨਕਲਾਬ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਦਸ਼ਮੇਸ਼ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਜੀ ਵੇਲੇ ਤੱਕ ਸਿੱਖ ‘ਖਾਲਸਾ’ ਹੀ ਸਨ।

ਦੂਜੇ ਸਵਾਲ ਦੇ ਜਵਾਬ ਨਾਲ ਹੀ ਪਹਿਲੇ ਸਵਾਲ ਦੀ ਤੰਦ ਵੀ ਜੁੜ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੇ 1699 ਦੀ ਵੈਸਾਖੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ‘ਖਾਲਸਾ’ ਮੌਜੂਦ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸ ਦਿਨ ਨੂੰ ‘ਖਾਲਸੇ ਦਾ ਜਨਮ ਦਿਨ’ ਮੰਨਣਾ ਸਹੀ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਨਾਂ ਇਕ ਅਣਗਹਿਲੀ/ਨਾਸਮਝੀ ਜਾਂ ਸਾਜਿਸ਼ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਚਾਰਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਪੰਥ ਨੇ ਸ਼ਰਧਾ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੇਠ ਇਸ ਨੂੰ ਭੁਲੇਖੇ ਵਿਚ ਅਪਣਾ ਲਿਆ।

ਗੁਰਮਤਿ ਇਨਕਲਾਬ ਵਿਚ ਖਾਲਸੇ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ ਜੀ ਵਲੋਂ ਹੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹੀ ਇਸ ਇਨਕਲਾਬ ਦੇ ਮੋਢੀ ਸਨ। ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ ਜੀ ਨੂੰ ਵਿਸਾਰ ਕੇ ਲਗਭਗ 250 ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਦਸ਼ਮੇਸ਼ ਜੀ ਨੂੰ ਖਾਲਸੇ ਦਾ ‘ਸਿਰਜਣਹਾਰ’ ਮੰਨਣਾ ਇਕ ਸਾਜਿਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੇਠ ਪਿਆ ਭੁਲੇਖਾ ਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਾਜਿਸ਼ ਦੇ ਤਾਰ ਅਖੌਤੀ ਦਸਮ ਗ੍ਰੰਥ ਨਾਲ ਜੁੜਦੇ ਹਨ। ਦਸਮ ਗ੍ਰੰਥ ਦੀ ਰਚਨਾ ਪਿੱਛੇ ਭਾਵਨਾ ਇਹ ਦਰਸਾਉਣ ਦੀ ਵੀ ਸੀ ਕਿ ਦਸਮ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਜੀ ਨਾਨਕ ਰਹਿਬਰ ਲੜੀ ਦੀ ਦਸਵੀਂ ਕੜੀ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਬਲਕਿ ਉਸ ‘ਨਾਨਕ ਜੋਤ’ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ ਸਨ। ਇਹ ਗ੍ਰੰਥ ‘ਸ਼ਬਦ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ’ ਦੀ ਕਾਟ ਕਰਨ ਦੇ ਮਕਸਦ ਨਾਲ ਹੀ ਰਚਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਦਸਮ ਗ੍ਰੰਥ ਅਤੇ ਖਾਲਸੇ ਦਾ ਜਨਮ ਦਿਹਾੜਾ

ਦਸਮ ਗ੍ਰੰਥ ਨੂੰ ਦਸ਼ਮੇਸ਼ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਜੀ ਦੀ ਰਚਨਾ ਦਰਸਾਉਣ ਦਾ ਇਕ ਮਕਸਦ ਇਹ ਵੀ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ‘ਨਾਨਕ ਛਾਪ’ ਦਾ ਤਿਆਗ ਕਰਕੇ ਬਾਣੀ ਰਚਣ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਇਸ ਰਾਹੀਂ ਉਹ ‘ਨਾਨਕ ਜੋਤ’ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ ਜੋ ਸਾਬਿਤ ਕਰਨੇ ਸਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਲੜੀ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਰਹਿਬਰ ਨੇ ‘ਨਾਨਕ ਛਾਪ’ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀ ਬਾਣੀ ਨਹੀਂ ਰਚੀ। ਨਾ ਹੀ ਕਿਸੇ ਰਹਿਬਰ ਵਲੋਂ ਅਪਣੀ ਗੁਰਮਤਿ ਫਲਸਫੇ ਨੂੰ ਨਕਾਰਦੀ ‘ਜਨਮ-ਕਥਾ’ ਲਿਖਣ ਦੀ ਲੋੜ ਭਾਸੀ। ਅਖੌਤੀ ਦਸਮ ਗ੍ਰੰਥ ਦੀਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ‘ਬਚਿਤ੍ਰ ਨਾਟਕ’ ਦੇ ਕੁਝ ਅੰਸ਼ ਵਿਚਾਰੋ:

ਹੇਮਕੁੰਟ ਪਰਬਤ ਹੈ ਜਹਾਂ ਸਪਤ ਸ੍ਰਿੰਗ ਸੋਭਤ ਹੈ ਤਹਾਂ॥

ਸਪਤ ਸਿੰਰਗ ਤੇ ਨਾਮ ਕਹਾਵਾ, ਪੰਡਰਾਜ ਤਹਿਂ ਜੋਗ ਕਮਾਵਾ॥

ਤਹਿਂ ਹਮ ਅਧਿਕ ਤਪਸਿਆ ਸਾਧੀ, ਮਹਾਕਾਲ ਕਾਲਕਾ ਆਰਾਧੀ॥……….

ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਬਾਚ॥

ਮੈਂ ਅਪਣਾ ਪੁਤ ਤੋਹਿ ਨਿਵਾਜਾ, ਪੰਥ ਪ੍ਰਚੂਰ ਕਰਬੇ ਕੋ ਸਾਜਾ॥

ਜਹਾ ਤਹਾ ਤੈ ਧਰਮ ਚਲਾਏ, ਕੁਬੁਧਿ ਕਰਨ ਤੇ ਲੋਕ ਹਟਾਏ॥……..

ਹਮ ਇਹ ਕਾਜ ਜਗਤ ਮੋਹਿ ਆਏ, ਧਰਮਹੇਤ ਗੁਰਦੇਵ ਪਠਾਏ॥

ਜਹਾਂ ਜਹਾਂ ਤੁਮ ਧਰਮ ਬਿਥਾਰੋ, ਦੁਸਟ ਦੋਖਿਅਨ ਕੋ ਪਕਰ ਪਛਾਰੋ॥……….

ਯਾਹੀ ਕਾਜ ਧਰਾ ਹਮ ਜਨਮੰ, ਸਮਝ ਲੇਹੁ ਸਾਧੂ ਸਭ ਮਰਮੰ॥

ਧਰਮ ਚਲਾਵਨ ਸੰਤ ਉਬਾਰਨ, ਦੁਸਟ ਸਭਨ ਕੋ ਮੂਲ਼ ਉਪਾਰਨ॥……….

ਉਪਰੋਕਤ ਕੁਝ ਬੰਦ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਰਚਨਾ ਅਨੁਸਾਰ ਦਸ਼ਮੇਸ਼ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਜੀ ਨੂੰ (ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਥਾਪੇ) ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਵਲੋਂ ‘ਖਾਲਸਾ’ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਕਰਨ ਲਈ ਖਾਸ ਤੌਰ ’ਤੇ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਏ ਸਾਰੇ ਰਹਿਬਰਾਂ, ਭਗਤਾਂ ਆਦਿ ਨੇ ‘ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ’ ਦੀ ਥਾਂ ਅਪਣਾ ਨਾਂ ਜਪਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਰਚਨਾ ਰਾਹੀਂ ਇਹੀ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਦਸਵੇਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਜੀ ਦਸਵੀਂ ਕੜੀ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਸਿੱਧੇ ਹੀ ‘ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ’ ਤੋਂ ਬਖਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਲੈ ਕੇ ‘ਖਾਲਸਾ’ ਸਾਜਣ ਆਏ ਸਨ।

ਉਪਰੋਕਤ ਵਿਚਾਰ ਤੋਂ ਸਪਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ 1699 ਦੀ ਵਿਸਾਖੀ ਵਾਲੇ ਕੌਤਕ ਨੂੰ ਖਾਲਸੇ ਦਾ ਜਨਮ/ਸਿਰਜਣਾ ਦਿਹਾੜਾ ਕਹਿਣ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਇਕ ਸਾਜਿਸ਼ ਹੇਠ ਪ੍ਰਚਾਰੀ ਗਈ। ਹੋਰ ਕੁਰੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਵਾਂਗੂ ਕੌਮ ਨੇ ਇਸ ਗਲਤ ਮਾਨਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਅਪਣਾ ਲਿਆ। ਜੇ ਇਸ ਦਿਨ ਨੂੰ ਖਾਲਸੇ ਦਾ ਜਨਮ ਦਿਨ ਮੰਨ ਲਇਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਵੀ ਮੰਨਣਾ ਪਵੇਗਾ ਕਿ ਉਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੋਈ ‘ਖਾਲਸਾ’ (ਸ਼ੁਧ) ਨਹੀਂ ਸੀ। ਕਿਤਨੀ ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਐਸੀ ਮਾਨਤਾ ਨੂੰ ਅਪਨਾਉਣ ਵੇਲੇ ਜਾਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਕੌਮ ਨੇ ਇਸ ਬਾਰੇ ਸੋਚਿਆ ਨਹੀਂ। ਵੈਸੇ ਵੀ ਸੋਚਣ ਦੀ ਅਤੇ ਪੜਚੋਲ ਕਰਨ ਦੀ ਰੁਚੀ ਤਾਂ ਇਸ ਸਾਜਿਸ਼ ਰਾਹੀਂ ਘਟਾ ਹੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਗਲਤ ਰਸਮ ਦੀ ਪੜਚੋਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਆਮ ਤੋਰ ’ਤੇ ‘ਚੁੰਚ ਗਿਆਨੀ’, ‘ਨਾਸਤਕ’ ਆਦਿ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਠੇਸ ਪਹੁੰਚਣ ਦੇ ਬਹਾਨੇ ਬਣਾ ਕੇ ਐਸੇ ਯਤਨਾਂ ਨੂੰ ਦਬਾ ਦਿਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਬਹੁਤਾ ‘ਸ਼ੇਰ-ਦਿਲ’ ਬਣ ਕੇ ਇਸ ਦਬਾਅ ਵਿਚ ਨਾ ਆਵੇ ਤਾਂ ‘ਅਕਾਲ ਤਖਤ’ ਦਾ ਹਉਆ ਵਰਤ ਕੇ ਪੁਜਾਰੀਆਂ ਵਲੋਂ ਛੇਕ ਦਿਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਹੁਣ ਜੇ ਇਹ ਸਪਸ਼ਟ ਹੋਣ ਉਪਰੰਤ ਕਿ ‘ਖਾਲਸੇ ਦਾ ਜਨਮ/ਸਿਰਜਣਾ ਦਿਵਸ’ ਮੰਨਣ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਗਲਤ ਹੈ, ਸਵਾਲ ਉਠਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦਿਹਾੜੇ ਦਾ ਢੁੱਕਵਾਂ ਨਾਂ ਕੀ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ? ਇਤਨਾ ਤਾਂ ਸਪਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦਿਨ ਦਸ਼ਮੇਸ਼ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਜੀ ਨੇ ਆਨੰਦਪੁਰ ਵਿਖੇ ਕੋਈ ਕੌਤਕ ਰਚਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਨਾਮਕਰਨ ਲਈ ਉਸ ਕੌਤਕ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਰੱਖਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਸੁਹਿਰਦ ਗੁਰਮੁਖਾਂ/ਧਿਰਾਂ ਵਲੋਂ ਇਸ ਗਲਤ ਨਾਮ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾਉਣ ਦੇ ਮਕਸਦ ਨਾਲ ਇਸ ਲਈ ‘ਖਾਲਸਾ ਪ੍ਰਗਟ/ਪ੍ਰਕਟ ਦਿਵਸ’ ਨਾਮ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਲਗ ਪਿਆ ਹੈ। ਬੇਸ਼ਕ ਇਹ ਚੰਗੀ ਭਾਵਨਾ ਹੇਠ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਉਪਰਾਲਾ ਹੈ। ਪਰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਗਲਤ ਮਾਨਤਾ ਨੂੰ ਬਦਲ ਕੇ ਉਸ ਵਿਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਜਤਨ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਉਸ ਨਵੀਂ (ਸੋਧੀ ਹੋਈ) ਮਾਨਤਾ ਬਾਰੇ ਹਰ ਪੱਖੋਂ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਲਈਏ। 1699 ਦੀ ਵੈਸਾਖੀ ਵਾਲੇ ਇਸ ਕੌਤਕ ਨੂੰ ‘ਖਾਲਸਾ ਪ੍ਰਕਟ ਦਿਵਸ’ ਨਾਮ ਦੇਣ ਨਾਲ ਇਹ ਸਵਾਲ ਖੜਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਇਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਖਾਲਸਾ ਛੁਪਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ? ਕੀ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਨੌਵੇਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਜੀ ਨਾਲ ਕੁਝ ਸਿੰਘਾਂ ਵਲੋਂ ਸ਼ਹੀਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਘਟਨਾ ਖਾਲਸੇ ਦੇ ਪ੍ਰਕਟ ਹੋਣ ਦੀ ਇਕ ਮਿਸਾਲ ਨਹੀਂ ਹੈ? 1699 ਦੀ ਵਿਸਾਖੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਨੇਕਾਂ ਐਸੀਆਂ ਮਿਸਾਲਾਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਸੋ ਇਹ ਨਾਮ ਵੀ ਢੁੱਕਵਾਂ ਨਹੀਂ ਲਗਦਾ।

ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ ਕਿ ਇਸ ਕੌਤਕ ਬਾਰੇ ਮਿਲਦੇ ਵੱਖਰੇ-ਵੱਖਰੇ ਇਤਹਾਸਿਕ ਹਵਾਲਿਆਂ ਕਾਰਨ ਇਸ ਕੌਤਕ ਦੇ ਪੂਰਨ ਸਵਰੂਪ ਬਾਰੇ ਸਪਸ਼ਟਤਾ ਹੋਣ ਦੀ ਥਾਂ ਭੁਲੇਖੇ ਹਨ। ਪਰ ਇਸ ਨੁਕਤੇ ’ਤੇ ਤਾਂ ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਹਵਾਲੇ ਸਹਿਮਤ ਹਨ ਕਿ ਉਸ ਦਿਨ ਦਸ਼ਮੇਸ਼ ਜੀ ਵਲੋਂ ਆਨੰਦਪੁਰ ਵਿੱਖੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਲਈ ਗਈ। ਪੰਜ ਕਕਾਰੀ ਵਰਦੀ ਬਾਰੇ ਬਣੀ ਧਾਰਨਾ ਬਾਰੇ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦਿਨ ਪੰਜ ਕਕਾਰੀ ਵਰਦੀ ਨੂੰ ਪੱਕਿਆਂ ਕਰਨ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਸਕਦਾ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੰਜ ਕਕਾਰਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਉਸੇ ਦਿਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਬਾਰੇ ਆਮ ਸੂਝ ਵਾਲਾ ਬੰਦਾ ਵੀ ਇਹ ਸਹਿਜੇ ਹੀ ਪਛਾਣ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ 1699 ਦੀ ਵੈਸਾਖੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਸਿੱਖ ਕੇਸ ਰੱਖਦੇ ਸਨ (ਪਹਿਲਾ ਕਕਾਰ), ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਲਈ ਕੰਘਾ ਵੀ ਵਰਤਦੇ ਹੋਣਗੇ, ਕਛਹਿਰਾ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰ ਪਹਿਣਦੇ ਹੋਣਗੇ, ਹਥਿਆਰ (ਕਿਰਪਾਨ) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵੀ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਸਨ।

ਇਹ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਲੈਣ ਦੀ ਜੁਗਤ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਦਸ਼ਮੇਸ਼ ਜੀ ਨੇ 1699 ਦੀ ਵੈਸਾਖੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਹੀ ਵਰਤੀ ਹੈ। ਨਾਨਕ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਜੀ ਵਲੋਂ ਉਧਰਾਧਿਕਾਰੀ ਥਾਪਣ ਵੇਲੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਲੈਣ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਚ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ‘ਦਾਦੂ ਦੀ ਕਬਰ ’ਤੇ ਤੀਰ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨ’ ਵਾਲਾ ਕੌਤਕ ਵੀ ਐਸੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਦੀ ਇਕ ਮਿਸਾਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ‘ਸੁਚੇਤਤਾ’ ਦੀ ਪਰਖ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। 1699 ਦੀ ਵੈਸਾਖੀ ਵਾਲਾ ਕੌਤਕ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰਜ਼ ਦੀ ਇਕ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਸੀ। ਬੇਸ਼ਕ ਇਸ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਦਾ ਪੱਧਰ ਅਤੇ ਮਕਸਦ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਖਾਸ ਸੀ। ਇਹ ਪਰਖ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਜ਼ਹਿਨ ਵਿਚ ਰੱਖ ਕੇ ਲਈ ਗਈ ਸੀ ਕਿ ਨਿਕਟ ਭਵਿੱਖ ਵਿਚ ਹੀ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਜੀ ਵਲੋਂ ‘ਸ਼ਖਸੀ ਅਗਵਾਈ’ ਦੀ ਪਿਰਤ ਨੂੰ ਬਦਲੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਕਾਰਨ ਬੰਦ ਕਰਨਾ ਸੀ।

ਇਸ ਦਿਹਾੜੇ ਦਾ ਨਾਮਕਰਨ ਰੱਖਣ ਵਾਸਤੇ ਉਪਰੋਕਤ ਨੁਕਤਿਆਂ ਅਤੇ ਤੱਥਾਂ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਚ ਅਨੇਕਾਂ ਅਦਾਰਿਆਂ, ਦਿਹਾੜਿਆਂ ਦੇ ਨਾਮਕਰਨ ਵੇਲੇ ਅਣਗਹਿਲੀ ਅਤੇ ਸਾਜਿਸ਼ ਕਾਰਨ ਗੁਰਮਤਿ ਅਤੇ ਦਲੀਲ ਤੋਂ ਉਲਟ ਨਾਮਕਰਨ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ। ਕਿਸੇ ਬੰਦੇ ਦੇ ਨਾਮਕਰਨ ਵੇਲੇ ਅਣਗਹਿਲੀ ਵਰਤੀ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਤਨਾ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਹੈ ਪਰ ਕੌਮੀ ਅਦਾਰਿਆਂ ਅਤੇ ਦਿਹਾੜਿਆਂ ਦੇ ਨਾਮਕਰਨ ਵੇਲੇ ਐਸੀ ਅਣਗਹਿਲੀ ਕਾਫੀ ਨੁਕਸਾਨਦਾਇਕ ਅਤੇ ਅਫਸੋਸਜਨਕ ਹੈ।

ਦਸ਼ਮੇਸ਼ ਜੀ ਦੇ ਉਸ ਕੌਤਕ ਦੀ 312ਵੀਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਯਾਦ ਵੇਲੇ ਜਾਗਰੂਕ ਧਿਰਾਂ ਨੂੰ ਯਤਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰਮਤਿ ਅਤੇ ਦਲੀਲ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਿਚ ਆਪਸੀ ਵਿਚਾਰ ਰਾਹੀਂ ਇਸ ਦਿਹਾੜੇ ਦੇ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਨਾਮ ਦੀ ਪੜਚੋਲ ਕਰ ਕੇ ਕੋਈ ਢੁੱਕਵਾਂ/ਸਹੀ ਨਾਂ ਅਪਣਾਉਣ ਲਈ ਗੰਭੀਰ ਯਤਨ ਕੀਤੇ ਜਾਣ। ‘ਤੱਤ ਗੁਰਮਤਿ ਪਰਿਵਾਰ’ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਦਿਹਾੜੇ ਦਾ ਨਾਂ ‘ਪਰਖ/ਪ੍ਰੀਖਆ ਦਿਵਸ’ ਢੁੱਕਵਾਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਨਿਮਰਤਾ ਸਹਿਤ

ਤੱਤ ਗੁਰਮਤਿ ਪਰਿਵਾਰ      with Thanks to Tatt Gurmat Parivaar

The 1699 Vasakhi at Anandpur Sahib has been at various times referred to as Khalsa Saajna Divas..Khalsa Pargat Divas..Khalsa BirthDay....Khalsa New Year..etc etc. It begs the question..why the multiplicity ??

Since the days of Guru Nanak ji Sahib certain rituals and practises which were and are against Gurmatt and condemned in Gurbani have been prevalent....Guru Nanak ji refused to wear the JANEAU and signalled that henceforth such practises would be challenged...and Guru Gobind Singh jis "slight lowering of his arrow in "respect" while passing by Pir daddu Shah's Grave is another instance whereby the Gurmatt way was amply demonstrated and strengthened reinforced. Today Sikhs who "look" amritdharee have various coloured threads tied to their wrists together with the Karra..these sikhs also congregate at Pir Graves and dargahs throughout Punjab in huge numbers where they pay obescience and even bring along the SGGS to be parkashed and Akhand Paaths performed, sikhs also attend mandirs, perform havans, shiv ling poojas, adorn tilaks etc etc and have pictures and idols of Sikh gurus as well as Hindu demi-gods and devtas and light clarified butter jyots, lamps, engage in fasts, rituals and festivals of other religions such as rakhi, holi, etc etc.

Guru Nanak ji and the nine successor Nanaks stressed PRACTICAL LIVING of Gurbani...subsequently sikhs have been stressing more on faith, shardha, rote learning/repeating gurbani, paid akhand paaths sehaj paaths, paid kirtan etc. These changes and a 360% About - turn from what the Sikh gurus and their Writings in the SGGS teaches didnt of course happen overnight. These surreptious changes crept in over a long period when the fledgling Sikh Nation was fighting a do or die battle for survival with a RS 80 reward on each Sikh head, their Gurdwaras, religious places, historical records etc were taken into custody by largely Brahminised sanatanist Udasis and Nirmalas who not being outwardly SIKHS were in no danger of Mughal Govt persecution. These people who were minimal sikhs and more vedanta based and steeped in hinduism began to replace gurmatt with their own brand of sikhism. It is precisely at this time that various books and granths such as the Bachitar Natak granth , sarb loh granth, Sau sakhi, Gurbilas Patshahi chhevin, Gurbilas patshai dasvin etc etc were produced by these people and introduced into the Sikh literature and religious practises. Whereas Sikhs had been clearly instructed by the last Nanak - Guru Gobind Singh Ji to be subservient ONLY and only to Guru Granth sahib Ji as in Sabh sikhan ko HUKM hai Guru Maniyoh Granth and to have no other pretender granths or books at par, over time this Last Message and Instruction was diluted. Many so called "Hukmnamhs" were produced as from the pen of the GURU - but their clear and unequivocal anti-Islamic injunctions or anti-muslim rhetoric prove their dubious origin by vested interests because the Sikh Gurus were against tyranny of any and all irrespective of religious denominations and Guru ji had several close and loyal Muslim friends and supporters - some like Pir Budhu Shah of Sadhaura who even sacrificed his two grown up sons and over 700 loyal murids for the Sikh guru in the First battle of Bhnagganni against Hindu rajahs and local Mughal Govt forces. Many such instances of loyal Muslims and Hindus can be cited in Sikh history.

It was at this time that Sikhs adopted certain dubious methods to arrive at crucial decisions. For example a dispute over the authorship of the Bachittar natak granth (dsm granth) was to be based upon the premise that IF the two Sikhs Mehtaab Singh and Sukhs Singh are "successful" in assasinating Massa rangharr who was desecrating the darbar sahib Amrtisar - the BNG would be "accepted". IF they failed the BNG would be disowned. What a strange way of deciding on an academic work. In a similar way the dispute over the authorship of the raagmalla in the SGGS (added after the SEAL of the Fifth/tenth nanak) was decided by floating two pieces of paper in the water of the sarovar of darbar sahib and the Tatt Khalsa bandaii khalsa dispute was also decided this way....whose paper floated was declared "winner" and correct. Thus important and vital crucial decisions began to be decided based on dubious "faith/shardha" that Guru/God will show the way. The fact that Sikhism/Gurmatt taught by the Ten Nanaks is  logical remarkeable and modern was delegated to the background.

Now to the question at hand. IS the KHALSA only mentioned by the Tenth nanak at vasakhi 1699 ? or is this from day One of Guru nanak ji sahib's Divine Mission on earth ? The SGGS on Panna 655 already provides the best answer. The KHALSA is the entity that has via PREMA BHAGTEE - Devotional Love of the Creator become one with Him. The Khalsa has taken hold of SACH - TRUTH as its Founding Principle and is steadfast on this. Thus Bhagat Kabir Ji Ji is a Khalsa..so are all the Bhagats, Sheikh Farid Ji the Bhatts, and from day One of  the Sikh revolution Bhai Mardana Ji to all the Sikhs to Vasakhi 1699 are KHALSA - in Spirit as well as Function and Belief. The KHALSA fought Guru Har Gobind Jis 4 battles to victory, the KHALSA accompanied Guru teg Bahadur Ji to Delhi for His Sacrifice in Chandni chowk and it was the Khalsa Jeewan Singh ranghreta who brought back Guru jis severed head to Anandpur sahib. To say oherwise is to DENY Guru nanak ji's Divine Mission and that of the succeeding Nine nanaks in this creation. Guru Nanak ji sahib is the FOUNDING FATHER of the KHALSA...the seed planter...the sucessor Gurus are the care-takers, the maalis.. nurturing its growth...keeping sure no harm comes or befalls the seedling growing up..and Guru Gobind Singh ji is the Harvestor of this FRUIT.

Gurbilas Patshahi Chhevin tried to separate GURU HARGOBIND SAHIB from the earlier five Gurus. It began to be said that Sikhism was a "peaceful..santmatt type of religion"..until the martyrdom of Guru Arjun ji..and then Guru hargobind Ji gave it a "new twist..a turn around the corner into militancy...and thus many began to say....I am a Sikh only of Guru nanak Ji to Guru Arjan ji sahib..sant and not sipahi...i dont beleive in violence and bloodshed...This was a primary onslaught on the Divine Mission of  GURU NANAK JI...Divide and destroy. The very same "treatment" was later to be used to SEPARATE Guru Gobind Singh ji from the earlier Nine Gurus..He was alleged to have abandoned the NANAK CHHAAP and written Gurbani sans the nanak name and used dasveen Patshahi instead...He was said to have written other granths while keeping his gurbani out of SGGS..He was said to be sent specially by the creator on a separate divine mission to create the Khalsa ( which means the earlier Gurus including Guru nanak ji DID NOT come from the creator with clear Message ?? ). The TRUTH is that its just not true. GURU GOBIND SINGH jis is the very same NANAK JYOT of the earlier Nine Gurus..He came by the same design..the same divine Mission to complete the task begun in Vasakh 1469 by GURU NANAK JI. And the SGGS is the embodiment of ALL ten Nanaks - even those who did not write a single word of Gurbani. The SGGS is the COLLECTIVE SHABAD GURU of Guru nanak Ji to Guru Gobind Singh ji.

However facts reveal otherwise. we have evidence from SGGS..the writings of the Sikh gurus and even Bhagats like Kabir Ji. Gurbani of this period reveals the MILITANT side of the KHALSA  that stands for TRUTH at all costs. The Sikh gurus were no "silent watchers" peaceful sant matt types who wouldnt raise a finger against tyranny...Gurbani is evidence...Gaagn damabajio pario neeshane ghaao....Je prem khelan ka chao..sir dhar talee galee mera aaao are NOT indication of "close one eye"..and keep on doing dharmik practises !! The SGGS declares quite clearly that its just as bad to keep silent and close ones eyes to tyranny or endure tyranny as it is to commit tyranny. SIKHS of the First five Gurus were no sissie sants busy doing meditation only..they were equally as KHALSA in form and function in fighting tyranny and injustice. Guru nanak ji delcared open challenge to babar..YOU are a tyrant !! For this Guru ji endured imprisonment. Guru nanak ji openly declared the Rajahs rulers as SHEEHN (lions) and the justice Officials as mukaddam KUTTEH (dogs) lions hunt the defenceless sheep ( people- subjects - rakyat ) and dogs eat left over carcasses of these hunted animals. Guru Ji declared the Kazis and Mullahs and the Brahmins as frauds cheating their peoples, imposters, corrupt bribe takers and prepared to do injustice and liars etc etc. Guru Ji went to pilgrimage places and in the presence of large crowds openly challenged their rituals and false beliefs and logically showed the correct way to achieve union with the Creator.Guru Ji declared that to be untruthful and take what doesnt belong to you is equivalent to consumption of beef to a Hindu and pork to a devout Muslim. This is certainly not the behaviour of an 'apologist" close one eye type of pacifist who is only interested in his own salvation !!

Thusits clear beyond doubt that the KHALSA was in existence from the time of Guru Nanak ji Sahib...then what happened on Vasakhi day 1699. undoubtedly it was a day of TESTING...examination...whether the Khlasa was indeed true to what Guru nanak ji envisaged....a tasting of the FRUIT of the tree planted by guru nanak ji and stamp of approval. History reveals that Guru nanak ji also tested His Sikhs in many ways and the most rigorous test was passed with flying colours by Bhai lehnna Ji leading to him being installed as successor and GURU ANGAD JI SAHIB by Guru nanak ji sahib. Guru Amardass Ji, Guru Ramdass ji, Guru Arjan Ji sahib were all tested. Many Sikhs like Bhai Manjh etc etc were also tested in similar fashion. Thus Vasakhi 1699 was such a COLLECTIVE TEST and Final act by Guru Gobind Singh Ji in the Divine Mission of Guru nanak ji. The KHALSA passed this test with flying colours. The Khalsa was further tested in the battle of Chamkaur...and in various other tests like Dadu Shaha Grave test and finally in 1708 when Guru gobind Singh ji ended the human line of Gurus and installed the SGGS as GURU of the Khalsa Panth - it was set down that the KHALSA PANTH would always be totally subservient to the GURBANI - SHABAD GURU SGGS. The Khalsa would henceforth take all guidance based on SGGS and SGGS only. Five Khalsa in the presence of the SGGS would be entitled to prepare Khandey batte dee pahul - this procedure was to be followed faithfully with NO EXCEPTIONS. No single Khalsa under any circumstances or even the Five in the absence of the SGGS would be able to prepare pahul or take any decisions for the Panth/sangat. The SGGS must be always present in all and any Khalsa ceremony. The Khalsa Nation must be fully aware of the implications of what we call our Gurpurabs..important historical days as the wrong word can imply or give a wrong connotation. Here I would also advise all sikhs to use and popularise SIKH words such as Guru Granth sahib..Gurdwara..Gurpurab...Kirpan...Karra...Kachhairah...Kangha...Kesh...

I cannot stress enough that the Guru Granth sahib Ji is NOT the "sikh bible"...the Gurdwara is not the "sikh church..sikh temple.."..the Kirpan is not a knife..sword..weapon....the Karra is not a "bangle"...Kesh is not just "long hair"....the Kachhihara is not drawers..or shorts...the Gurpurab is not the Gurus birthday....etc etc. In an effort to "fit in"..we have allowed wrong/misleading meanings and connotations to be attached to words that mean soemthing totally different....so much so that we also accepted Gurmatt to be just another run off the mill "ISM" which is a gross injustice to the divine Message of Guru nanak ji who brought a totally new Message and a totally new way/gadee raah to the creator - and please remember Waheguru is not "God" as is primarily ingrained in most peoples minds...and neither is EK Oangkaar just a modified OM !!

Thank You.

Gurbani...and GurUbani..any difference ?

Waheguru Ji ka Khalsa Waheguru Ji Ki fateh.

some have a notion that there are two words and they are different. Are they ? Really ?

GURbani to mean ALL BANI that is in the Guru Granth sahib Jee and is today our SHABAD GURU..

While GURUbani is meant to convey the actual BANI written ONLY by the Sikh GURUS....and this excludes Bhagat bani, Bani of Sunder Ji, Bhatt Swaiyehs, Bani of Sheikh Farid...

I think it is a MISCONCEPTION to separate the two....I put that there is ONLY ONE - GURBANI and that is ALL that in the GURU GRANTH SAHIB JEE which is our Shabad Guru. We should NOT try and SEFREGATE the Sikh Gurus from the others...for that would be tantamount to going against our GURU JI, who intentionally "brought all the others on board", placed them on the same TAKHAT as themselves and installed their Bani as well as their own on the Same Shabad GURU Platform of GURU GRANTH JI which is revered by all sikhs as our GURU.

These people are either just playing semantics with words ( IN the GURU GRANTH SAHIB JEE the words GUR and GURU are interchangeably used..so it can be GURbani and GURUbani ) or they have a hidden agenda to try and separate the Bhagats and others from the GURUS and create an artificial divide and negate the entire work and philosophy of our GURUS.
Its those who are trying to EQUATE whatever is OUTSIDE the Sri Guru Granth Sahib Ji with whatever is INSIDE Sri Guru Granth Sahib Ji.
Sri Guru Granth Sahib Ji is OUR one and ONLY GURU....whatever the Sri Guru Granth Sahib Ji contains is GURBANI. WHY ? Simply because Sri Guru Granth Sahib Ji is GURU (Jyot of all ten nanaks and many others whose Bani is contained therein)
However..we have FOUR NANAKS (human Form) Guru Hargobind Ji, Guru Har rai Ji, Guru Harkishn Ji and Guru Gobind Singh Ji whose "writings/utterances/etc are NOT contained in Sri Guru Granth Sahib Ji. Inspite of this FACT...the Sri Guru Granth Sahib Ji is still COMPLETE GURU and was GURTA gadhi by Guru Gobind Singh Ji in 1708 at nanded. NO OTHER have this right to gurgadhi/Guruship/Equality.


Banis from OUTSIDE Sri Guru Granth Sahib Ji are used at Khandeh batte dee PAHUL (initiation_ ceremony of KHalsa SINGHS. This PAHUL is ALWAYS given in the TABIAH of the GURU -Sri Guru Granth Sahib Ji ( Without the GURU Present no such Pahul can take place even if the Panj are ready.

Based on this PAHUL ceremony soem people are trying to EQUATE and raise those "banis" to Level of Sri Guru Granth Sahib Ji - they invented the word "GURU-bani" (coming from the mouth of Guru - that is Guru Gobind Singh Ji to differentiate from the GURBANI in Sri Guru Granth Sahib Ji which is our DEFACTO GURU Jugo jugg Attal. The Banis used at Pahul are holy, and part of the Nitnem of a Singh and in the SRM....BUT they are NOT at PAR with GURBANI of Sri Guru Granth Sahib Ji.
Secondly these same people then raise another RED HERRING...they come up with the imaginative and seemingly innocent questions like..IF bani of Guru Gobind Singh ji is NOT "Gurbani as per Sri Guru Granth Sahib Ji"..then how come BHATT bani written by some bhatts who are NOT GURU are called GURBANI and contained in Sri Guru Granth Sahib Ji ?? Same goes for Bhagat banis, Farid Banis etc etc.

The Answer to such red herring troublemakers/blasphemers is..Every Single word in Sri Guru Granth Sahib Ji has been put there by GURU ARJUN JI and then by GURU GOBIND SINGH JI. The Mundawni Mh 5 is the SEAL of Guru Ji and 1708 Gurgadhi is by GURU JI.
Whatever GURU JI left outside Sri Guru Granth Sahib Ji is INTENTIONALLY DONE...whatever writings not accorded GURBANI status no matter who wrote them is also INTENTIONALLY done by GURU JI. Those banis are for the PAHUL Ceremony and for NITNEM. Lets leave them that way.
ONLY the Sri Guru Granth Sahib Ji is Rock SOLID and proven with Guru Jis Mundawni Seal and Gurta in 1708....not a single word can be changed or altered even BY the KHALSA PANTH..unlike the SRM/NITNEM etc....which can be changed and has been done before.

Did the Mandir Physically rotate on its foundation for Bhagat Namdev Ji ?

Preface: Can we conclude that Bhagat Namdev is a Krishan Bhagat ? On the surface it seems that way and why not ? He lives in Pandit pur which is Krishan worshipping area, and naturally up to this incident Bhagat Namdev Ji too must have believed in Krishan as the Creator Lord as the Shaabd clearly puts questions that ONLY the CREATOR can answer.
ੴ
ਸਤਿਗੁਰ
ਪ੍ਰਸਾਦਿ॥

ਭਗਤ ਜਨਾਂ ਕਉ ਦੇਹੁਰਾ ਫਿਰੈ॥

Bhagat Janan Ko Dehora Fireh!!

ਭਗਤ ਨਾਮਦੇਉ ਜੀ ਦਾ, ਗੁਰੁ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ, ੧੧੬੪ ਅੰਗ ਤੇ ਸ਼ਬਦ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਇਹ ਤੁਕਹੈ, ਆਉ ਅੱਜ ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਹੀ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਸ਼ਬਦ ਹੈ:

Bhagat nmadev has a shabad on Page 1164 of the Sri Guru Granth Sahib Ji. Lets discuss this shabad.

ਹਸਤਖੇਲਤਤੇਰੇਦੇਹੁਰੇਆਇਆ॥ਭਗਤਿਕਰਤਨਾਮਾਪਕਰਿਉਠਾਇਆ॥੧॥
ਹੀਨੜੀਜਾਤਿਮੇਰੀਜਾਦਿਮਰਾਇਆ॥ਛੀਪੇਕੇਜਨਮਿਕਾਹੇਕਉਆਇਆ॥੧॥ਰਹਾਉ॥
ਲੈਕਮਲੀਚਲਿਓਪਲਟਾਇ॥ਦੇਹੁਰੈਪਾਛੈਬੈਠਾਜਾਇ॥੨॥
ਜਿਉਜਿਉਨਾਮਾਹਰਿਗੁਣਉਚਰੈ॥ਭਗਤਜਨਾਂਕਉਦੇਹੁਰਾਫਿਰੈ॥੩॥ (੧੧੬੪)

ਰਹਾਉ = ਭਗਤ ਨਾਮਦੇਉ ਜੀ ਪਰਮਾਤਮਾ ਅੱਗੇ ਇੱਕ ਵਿਚਾਰ ਰਖਦੇ ਹਨ, ਇੱਕ ਸਵਾਲ ਪੁਛਦੇ ਹਨ ਕਿ ਹੇ ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ, ਜੇ ਛੀਂਬੇ ਦੀ ਜਾਤ ਹੀਨੜੀ ਹੈ, ਹੀਨ ਭਾਵਨਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਨੀਚ ਜਾਤੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਇਸ ਜਾਤੀ ਵਿੱਚ ਕਿਉਂ ਆਇਆ ਹਾਂ? ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਜਾਤੀ ਵਿੱਚ ਕਿਉਂ ਭੇਜਿਆ ਹੈ? ਕੀ ਮੇਰੇ ਕਰਮ ਏਨੇ ਹੀ ਭੈੜੇ ਸਨ ਕਿ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ, ਛੀਂਬੇ ਦੀ ਜਾਤ ਵਿੱਚ ਘੱਲਦਾ?

Bhagat namdev is saying he is in the Mandir of Krishan Lord of the Yadavs. He puts forward a question: OH Lord Krishan, Lord of the Yadavs, the Caste I belong to..CHHIMBA is LOW CASTE,,it brings with it feelings of lowness, then WHY AM I BORN in such a caste ? Why did YOU send me into this Low Caste ? Did I commit such low karmas to get into this low caste ?

1. Can we conclude that Bhagat Namdev is a Krishan Bhagat ? On the surface it seems that way and why not ? He lives in Pandit pur which is Krishan worshipping area, and naturally up to this incident Bhagat Namdev Ji too must have believed in Krishan as the Creator Lord as the Shaabd clearly puts questions that ONLY the CREATOR can answer.

2. He clearly came to the Krishan mandir to offer his prayers. He must have felt that the Krishan Moortee/idol in that Mandir is the Creator Lord.He came happily into the Mandir, sat before the Moortee of Krishan Ji and began to do “bhagtee”...

3. Then what happened ? The Brahmins stepped IN and Forcibly REMOVED Namdev Ji form the Moortee’s presence and even pushed him OUT of the mandir.

4. Hence the questions that arose in namdev Jis mind after this episode are the ones he raises in this Shaabd .

a) did YOU send me into this low caste and why ?? What bad deeds did I do to get into this situation ?

b) Since you sent me into a Human Body ( which incidentally is the ONLY WAY to achieve UNITY with the Lord Creator) giving me and the WOMEN human birth..BUT in a Low caste and Female form – thus NEGATING Holy Union with the Creator ?? This doesn’t make sense to me !! You gave me a Human form so i could achieve UNION with YOU, BUT you then made sure I was born in a Low caste that has NO RIGHT to do any Bhagtee or even visit your mandirs ??

c) are these really YOUR TERMS ? are these Pandits and Holy Brahmins really YOUR SERVANTS that carry out your commands and wishes to keep low castes like me and women out of YOUR Mandirs ??

d) Is this really YOUR Mandir ?? Your Moortee ? Is this the place to achieve UNION with YOU ??

ਇਸ ਵਿਚੋਂ ਇਹ ਸਾਬਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਕਿ ਨਾਮਦੇਉ ਜੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਭਗਤ ਸਨ। ਬਲਕਿ ਇਹ ਜ਼ਾਹਰ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ, ਪੰਡਰ ਪੁਰ ਰਹਣ ਕਾਰਨ, ਇਲਾਕਾ ਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੇਠ (ਉਸ ਵੇਲੈ ਤਕ) ਉਹ ਵੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਹੀ ਭਗਵਾਨ ਕਰ ਕੇ ਸਮਝਦੇ ਸਨ। ਮੰਦਰ ਵਿਚਲੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਹੀ ਭਗਵਾਨ ਸਮਝਦੇ ਸਨ। ਏਸੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੇਠ ਉਹ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਨ ਗਏ ਸਨ।

੧ = ਭਗਤ ਜੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਰੂਪ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ, ਅਪਣੇ ਸਵਾਲ ਬਾਰੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰਦੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ, ਹੇ ਭਗਵਾਨ ਕਹਾਉਂਦੇ ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ, ਜਦ ਮੈਂ ਹਸਦਾ ਖੇਡਦਾ, ਬੜੇ ਚਾਉ ਨਾਲ, ਤੇਰੇ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਤੇਰੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਤੇਰੀ ਭਗਤੀ ਕਰਨ ਲੱਗਾ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ, ਨਾਮੇ ਨੂੰ, ਭਗਤੀ ਕਰਦੇ ਨੂੰ, ਤੇਰੇ ਪੁਜਾਰੀਆਂ ਨੇ ਬਾਹੋਂ ਫੜ ਕੇ ਉਠਾ ਦਿੱਤਾ, ਤੇਰੇ ਮੰਦਰ ਵਿਚੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ। ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਕੁੱਝ ਸਵਾਲ ਹਨ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ। ਇੱਕ ਤਾਂ ਕੀ ਮੈਂ ਅਜਿਹੇ ਮਾੜੇ ਕਮ ਕੀਤੇ ਸਨ, ਜੋ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਛੀਂਬੇ ਦੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਭੇਜਿਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਭਗਤੀ ਕਰਨ ਦਾ ਵੀ ਕੋਈ ਅਧਿਕਾਰ ਨਹੀਂ? ਜੇ ਤੂੰ ਹੀ ਇਹ ਜਾਤਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਭਗਤੀ ਕਰਨ ਦਾ ਕੋਈ ਅਧਿਕਾਰ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਇਹ ਮਨੁੱਖਾ ਜੂਨ, ਜੋ ਤੂੰ ਹੀ, ਭਗਤੀ ਕਰ ਕੇ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਮਿਕ ਹੋਣ ਦੇ ਵਸੀਲੇ ਵਜੋਂ ਬਣਾਈ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ, ਜਾਂ ਮੇਰੇ ਵਰਗੇ ਹੋਰ ਨੀਵੀਆਂ ਜਾਤੀਆਂ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ, ਸਾਰੀ ਇਸਤ੍ਰੀ ਜਾਤੀ ਸਮੇਤ ਇਹ ਜੂਨ ਦੇਣ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ? ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਮਿਲ ਸਕਦੇ ਹਾਂ?
(ਭਗਵਾਨ ਕੋਲੋਂ ਪੁਛੇ ਇਸ ਸਵਾਲ ਵਿੱਚ ਨੀਵੀਆਂ ਜਾਤਾਂ ਵਾਲਿਆਂ, ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਚਨੌਤੀ ਅਤੇ ਮੂਰਤੀ ਰੂਪੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਨਿਰਾਰਥਿਕਤਾ ਦਾ ਹੋਕਾ ਸੀ।)
ਦੂਸਰਾ ਇਹ ਕਿ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ ਪਰਮਾਤਮਾ ਕੀ ਇਹ ਮੂਰਤੀ ਤੇਰਾ ਹੀ ਰੂਪ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਨ ਦਾ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਅਧਿਕਾਰ ਨਹੀਂ? ਕੀ ਇਹ ਮੰਦਰ ਤੇਰਾ ਹੀ ਨਿਵਾਸ ਅਸਥਾਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਦਾ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਅਧਿਕਾਰ ਨਹੀਂ? ਕੀ ਇਹ ਮੰਦਰ ਦੇ ਪੁਜਾਰੀ ਤੇਰੇ ਹੀ ਭਗਤ ਹਨ, ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਤੇਰੀ ਭਗਤੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕਦੇ ਹਨ?

5. Bhagat Namdev ji GOT NO ANSWERS. That is perfectly natural because the Pandits and the Brahmins had NO ANSWERS to such embarrassing questions especially they and their high castes being put under the scanner by a low caste tailor. So where were the answers to come from...FROM THE GYAAN GURU HIMSELF..sitting WITHIN EACH OF US..and in Nmadev jis HIRDAH !!

6. Thats what Bhagat Namdev Ji did..SEARCH WITHIN. And that is mentioned in the concluding 2 Padas of this shabad.
ਪਰ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਾਰੇ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਕਿ ਨਾਮਦੇਉ ਜੀ ਨੂੰ ਇਸ ਸਵਾਲ ਦਾ ਜਵਾਬ ਕਿਸ ਕੋਲੋਂ ਅਤੇ ਕਿਵੇਂ ਮਿਲਣਾ ਸੀ? ਇਸ ਦਾ ਜਵਾਬ ਸਿਰਫ ਗਿਆਨ ਗੁਰੂ ਦੀ ਸਿਖਿਆ ਅਨੁਸਾਰ ਭਗਤ ਜੀ ਨੇ ਅਪਣੇ ਅੰਦਰੋਂ ਹੀ ਲੱਭਣਾ ਸੀ, ਇਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਵਰਣਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਗਲੇ ਦੋ ਪਦਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਹੈ।

7. WHEN the pundits and the Brahmins took hold of my arms and dragged me OUT of the Mandir and threw me OUT..I realised that THIS COULD NOT be the Mandir of the CREATOR LORD..the Moortee installed there could not be that of the Creator Lord.... So then what happened ??
8. Heres the interesting part !! The SAKHI CREATORS tell us that Lo and Behold..the MANDIR swirled on its FOUNDATIONS...to FACE Bhagat namdev JI......

9. BUT is that what really happened ?? Did the Mandir Face Namdev Ji..and DID HE THEN RE-ENTER it ?? Did the Moortee, the Brahmins the Pandits come out in awe and beg forgiveness form namdev Ji and allow him to continue his bhagtee ??

੨ = ਜਦੋਂ ਮੈਨੂੰ ਮੰਦਰ ਵਿਚੋਂ ਬਾਂਹ ਫੜ ਕੇ ਧੱਕੇ ਨਾਲ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਤਾਂ ਮੈਂ ਸਮਝ ਗਿਆ ਕਿ ਇਹ ਮੂਰਤੀ ਉਸ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ, ਜੋ ਸਭ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਸਭ ਨੂੰ (ਬਿਨਾ ਵਿਤਕਰੇ ਦੇ) ਜ਼ਿੰਦਾ ਰਹਣ ਲਈ ਦਾਤਾਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਸਭ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵਸਦਾ ਹੈ। ਸੋ ਮੈਂ ਅਪਣੀ ਕੰਬਲੀ, ਅਪਣਾ ਸਾਰਾ ਸਮਾਨ ਲੈ ਕੇ, ਉਸ ਮੂਰਤੀ ਨਾਲੋਂ ਨਾਤਾ ਤੋੜ ਕੇ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਦੇਹੁਰੇ, ਮੰਦਰ ਦੇ ਪਿਛਵਾੜੇ ਜਾ ਕੇ ਬੈਠ ਗਿਆ। ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਹਾਵਤ ਹੈ ਕਿ, ਭੁੰਜੇ ਸੌਣਾ ਤਾਂ ਪਰੇ ਕੀ ਅਖਵਾਉਣਾ? ਅਰਥਾਤ ਜਦੋਂ ਕਰਤਾਰ ਦੀ ਬਖਸ਼ੀ ਧਰਤੀ ਤੇ ਹੀ ਸੌਣਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਅਖਵਾਉਣ ਦੀ ਗੁੰਜਾਇਸ਼ ਕਿੱਥੇ ਕਿ ਪਰ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ ਸੌਂ? ਜਦ ਨਾਮਦੇਉ ਜੀ ਮੰਦਰ ਨਾਲੋਂ ਨਾਤਾ ਤੋੜ ਕੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆ ਗਏ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਮੰਦਰ ਨਾਲ ਕਾਹਦਾ ਮੋਹ? ਮੰਦਰ ਦੇ ਪਛਵਾੜੇ ਬੈਠਣ ਦੀ ਕੀ ਤੁਕ? ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਭਗਤ ਜੀ ਮੰਦਰ ਦੇ ਪਛਵਾੜੇ ਨਹੀਂ ਬੈਠੇ, ਬਲਕਿ ਮੰਦਰ ਨੂੰ ਪਿੱਠ ਦੇ ਕੇ, ਸਦਾ ਲਈ ਤਿਆਗ ਬੈਠੇ।

10. NO NO NO...Bhagat namdev Ji broke off all connections with that FALSE MANDIR, false moortee and false Pandits. He wanted UNION with the REAL CREATOR....and Namdev Ji had learnt that the Creator was NOT present in that place. Hence Namdev Ji TURNED HIS BACK and WALKED AWAY !!! the Mandir didn’t turn..Namdev Ji TURNED AWAY. Thats natural..he was thrown OUT...in a disgraceful manner ( there must have been harsh insults thrown his way as well )..so what earthly reason would Namdev ji have to still insist on sitting near the same mandir (at the back where he wouldnt be visible ??) No way. Namdev ji turned away and went elsewhere where he could do REAL BHAGTEE of the REAL CREATOR in real terms !! among HUMANITY.

੩ = ਜਿਵੇਂ ਜਿਵੇਂ ਨਾਮਾ ਹਰੀ ਦੇ ਗੁਣ ਗਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਬਿਬੇਕ ਬੁੱਧੀ ਜਾਗਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਗਿਆਨ ਹੁੰਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਦੇਹੁਰਾ, ਇਹ ਮੰਦਰ ਭਗਤਾਂ ਦਾ ਨਹੀਂ, ਪੁਜਾਰੀਆਂ ਦੀ ਲੁੱਟ ਦਾ ਅੱਡਾ ਹੈ। ਇਹ ਪੁਜਾਰੀ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਭਗਤ ਨਹੀਂ, ਬਨਾਰਸ ਦੇ ਠੱਗ ਹਨ। ਇਹ ਮੂਰਤੀ, ਸਭ ਨੂੰ ਪਾਲਣ ਵਾਲੇ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਤਾਂ ਇਹ ਚਲਦੇ ਫਿਰਦੇ, ਉਸ ਦੀ ਰਜ਼ਾ ਵਿੱਚ ਚਲਦੇ ਇਨਸਾਨ ਹਨ। ਇਹ ਮੂਰਤੀਆਂ ਤਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਲੁੱਟ ਦਾ ਸਾਧਨ ਹਨ। ਇਹ ਜਾਤਾਂ ਪਾਤਾਂ, ਉਸ ਨਿਰਵੈਰ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀਆਂ ਬਣਾਈਆਂ ਹੋਈਆਂ ਨਹੀਂ ਹਨ ਬਲਕਿ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵਲੋਂ, ਅਪਣੇ ਲੁੱਟ ਜਾਲ ਨੂੰ ਪੱਕਿਆਂ ਕਰਨ ਲਈ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਪਾਈਆਂ ਹੋਈਆਂ ਵੰਡੀਆਂ ਹਨ।

11. AS Nama began to sing the praises of the real creator,,sing His Gunns..his INNER MIND awoke..and he realised that this mandir/similar places/Brahmins etc are just places where the unwary are LOOTED. This is NOT His Place..nor His Bhgats..nor are the moortees of the Creator..His “Moortees” are the walking living breathing HUMANS who walk in HIS WAYS..who LIVE in His HUKM..who Love Him in their own ways.
12. The Creator certainly DID NOT create all these castes..high or low..these divisions.. the enmity..the animosity..ALL these are HUMAN INVENTIONS created to LOOT and rule over fellow humans. He is sans enmity...sans fear..all LOVE..Fair to all and equally loving of all He created..
(ਇਹ ਅਜਿਹੀ ਗੱਲ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹਜ਼ਮ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਤਾਂ ਤਾਣਾ-ਬਾਣਾ ਹੀ ਇੱਟਾਂਦਾ ਮੰਦਰ, ਪੱਥਰ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਪਾਈਆਂ ਵੰਡੀਆਂ ਆਸਰੇ ਖੜਾ ਹੈ।)

13. This is what the Brahmin/Pandit and.( Now....in the Sikh Context the Jathedars/Gyanis/Derawadee Sants/saadhs) !! CANNOT possibly “accept” ? How could they ? Their entire “religious Empire/Spider WEB” rests on the Foundation of Divide and Rule, keeping people divided and suppressed..away from KNOWLEDGE and GYAAN of the Shabad Guru. IF they had interpreted Bhagat namdev Jis Shaabd CORRECTLY that would have meant the ANNIHILATION and COLLAPSE of their religious authority/empire and looting places to close down. So they did the next best thing..their PR Machinery got into the act..and out came the... ”Wonderful fairy tale... the Tallest of all Tales... Mother of Tall tales... the SWIRLING MANDIR!! we have heard of Rotating restaurants on top of high rise buildings..this was the Rotating mandir of the 13th Century!! BOTH entirely MAN MADE!! except that “Rotating restaurants do exist... the Rotating mandir is FICTION.

14. What a clever way to turn things on their heads... to assert that Bhagt namdev ji wasn’t at all annoyed at being thrown OUT of the Mandir... he didn’t break off with the Mandir or the moortee/idols or the Brahmins... He merely retreated to the BACK of the mandir and began to MEDITATE !! (ON WHAT ?? is not cleared in the PR Tall tale). But as Bhagat ji meditated more and more strongly... the Stone Building of the Mandir began to ROTATE on its Foundation to FACE the Bahgat sitting at the BACK.

15. So these tall tales author wants us to believe that ESSENTIALLY NOTHING CHANGED... the Moortees, the idols the Brahmins high castes and namdevs low caste, females not welcome in Mandirs etc etc ALL STATUS QUO was maintained... all that Namdev Jis “bhagtee” achieved was a SOLE MANDIR ROTATING a little!! END of STORY... Now Back to your Low caste... Shudras not welcome in mandirs, women despised as lowly... etc etc etc... all back to square ONE!! HOW very CHARMING !! And many believed this Tall Tale and began to repeat it... much to the delight of its creators... and SIKH Gyanis and ragis also preached this tall tale very vigorously in Kirtan darbars and Gurdwaras... places where the GYAAN GURU... Shabad GURU Sri Guru Granth Sahib Ji is Parkash and this GURU proclaims loudly at every turn that the LAWS of the CREATOR are made so that they cannot be challenged... and hence something that has its ROOTS in the Earth..that something doesn’t walk about..trees don’t walk about..buildings dont move about... BUT then these people who LOOT in name of religion are very adept and clever at fooling others... they can make TREES move, Suns shadow stand still...buildings move... just so that their “looting of the innocents and the simple simons” can go on !!


16. Its a sad commentary on the times that today even as much as 95% SIKHS are joined to such “stone buildings/mandirs/gurdwaras/...moortees, shiv lingams and diwali devis, holis, rakhrees, karva chauths fastings, teerath baths, keshadharee Brahmins who are pujarees in sikh form, High and Low CASTES... etc etc etc...” (even stone idols were installed in the DARBAR SAHIB now popularly called Harimandir... and these were forcibly REMOVED in 1920s...) and the way things are going NOW..they may stage a come back... we have Ramgarriah Gurdwaras, Namdev Gurdawras, Ravidass Gurdwras, Jatt gurdwaras... Chhimba Gurdwaras, kamboj Gurdwaras, etc etc all of which are signs of religious degradation maong us and falling back into the ritualism and empty karam kaands condemned in Sri Guru Granth Sahib Ji at every turn.

ਭਗਤ ਜੀ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਸਹੀ ਅਰਥ ਕੀਤਿਆਂ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਫੂਹਵੀ ਹੀ ਵਲੇਟ੍ਹੀ ਜਾਣੀ ਸੀ, ਪਰ ਲੁੱਟ ਦਾ ਮਾਲ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਦਮਾਗੀ ਤੌਰ ਤੇ ਬਹੁਤ ਚਤੁਰ (ਆਤਮਕ ਤੌਰ ਤੇ ਓਨੇ ਹੀ ਮੁਰਦਾ) ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਅਰਥ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਜਦ ਨਾਮਦੇਉ ਜੀ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਧੱਕੇ ਮਾਰ ਕੇ ਮੰਦਰ `ਚੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਤਾਂ ਭਗਤ ਜੀ ਮੰਦਰ ਦੇ ਪਿਛਵਾੜੇ ਬੈਠ ਕੇ ਭਗਤੀ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। (ਮੰਦਰ ਨਾਲੋਂ, ਮੂਰਤੀਆਂ ਨਾਲੋਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨਾਲੋਂ ਨਾਤਾ ਨਹੀਂ ਤੋੜਿਆ) ਜਿਵੇਂ ਜਿਵੇਂ ਨਾਮਦੇਉ ਜੀ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦੇ ਰਹੇ, ਦੇਹੁਰੇ ਦਾ, ਮੰਦਰ ਦਾ ਦੁਆਰ ਘੁੰਮ ਕੇ ਭਗਤ ਜੀ ਵੱਲ ਹੁੰਦਾ ਗਿਆ।

ਯਾਨੀ ਭਗਤ ਜੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਆਸਰੇ, ਕਰਾਮਾਤ ਵਾਪਰ ਗਈ ਅਤੇ ਦੇਹੁਰੇ ਦਾ ਦਵਾਰ ਘੁੰਮ ਕੇ ਭਗਤ ਜੀ ਵੱਲ ਹੋ ਗਿਆ।

ਫਿਰ ਮੰਦਰ ਵਿਚਲੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਹੋਰ ਕਿੱਥੇ ਹੈ? ਮੰਦਰ ਵਿਚਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਭਗਤ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਹੋਰ ਕੌਣ ਹਨ?

ਮਜ਼ੇ ਦੀ ਗੱਲ ਤਾਂ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕੇਸਾ ਧਾਰੀ ਪੁਜਾਰੀ (ਬ੍ਰਾਹਮਣ) ਜੋ ਗੁਰੁ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੂੰ, ਭਗਤ ਨਾਮਦੇਊ ਜੀ ਦੇ ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਅਪਣਾ ਗੁਰੂ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਦੀ ਸਿਖਿਆ ਅਨੁਸਾਰ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਵਿਖਾਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਗੁਰਦਵਾਰਿਆਂ ਵਿਚੋਂ, ਜਿਥੋਂ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਸਿਖਿਆ, ਭਗਤ ਨਾਮਦੇਉ ਵਲੋਂ ਆਤਮਸਾਤ, ਇਸ ਸਿਧਾਂਤ ਦਾ ਪਰਚਾਰ ਹੋਣਾ ਸੀ, ਓਥੋਂ ਹੀ ਇਸ ਸਿਧਾਂਤ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਵੀ ਅਣਡਿੱਠ ਕਰ ਕੇ, ਪਰਚਾਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਏਨੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਭਵਨ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੀ ਬਦਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜਦ ਕਿ ਗੁਰੁ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ, ਪੈਰ-ਪੈਰ ਤੇ ਹੋਕਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪਰਮਾਤਮਾ ਵਲੋਂ ਬਣਾਏ ਨਿਯਮ ਕਾਨੂਨ, ਸਿਧਾਂਤ ਅਟੱਲ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਬਦਲ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਯਾਨੀ ਜਿਸ ਚੀਜ਼ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਉਹ ਚਲ ਫਿਰ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ।

ਜੇ ਪੁਜਾਰੀ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਨਿਯਮ-ਕਾਨੂਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣ ਤਾਂ ਸਿੱਖ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਰਾਮਾਤਾਂ ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਆਸਰੇ ਪੁਜਾਰੀਆਂ ਨੇ ਭੋਲੇ-ਭਾਲੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਕੁਰਾਹੇ ਪਾ ਕੇ ਲੁੱਟਣਾ ਹੈ? ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸਿੱਖ ਕਦੋਂ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੇਇਸ ਸਿਧਾਂਤ ਨੂੰ ਸਮਝਣਗੇ?


ਅੱਜ ਤਾਂ ੯੫ % ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਿੱਖ, ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੰਦਰਾਂ ਨਾਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਨਾਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਹੱਦ ਤਾਂ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪਰਚਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸਿੱਖੀ ਦਾ ਕੇਂਦਰ, ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਵੀ, ਹਰੀ ਦਾ ਮੰਦਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਓਥੋਂ ਦੇ ਪੁਜਾਰੀ ਵੀ ਕੇਸਾ ਧਾਰੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹਨ। ਕਿਸੇ ਵੇਲੇ ਇਸ ਥਾਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਵੀ ਸਥਾਪਤ ਹੋ ਗਈਆਂ ਸਨ। (ਜੋ ੧੯੨੦ ਵਿੱਚ ਹਟਾਈਆਂ ਗਈਆਂ) ਅੱਜ ਹਾਲਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ, ਜੇ ਉਸ ਥਾਂ ਦੁਬਾਰਾ ਮੂਰਤੀਆਂ ਸਥਾਪਤ ਹੋ ਜਾਣ ਤਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਹਟਾਉਣ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ। ਪੁਜਾਰੀ ਲਾਣਾ (ਸੰਤ ਸਮਾਜ) ਇਹ ਤਾਂ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਕਰ ਲਵੇਗਾ ਕਿ ਸਿੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਖਾਨਾਜੰਗੀ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਸਿੱਖੀ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਦਾ ਵਿਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਪਰ ਇਹ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ ਕਿ ਸਿਧਾਂਤ ਹੀਣ ਅੜੀ ਤੇ, ਉਸ ਦੀ ਮੁੱਛ ਨੀਵੀਂ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਸਿੱਖ ਉਸ ਨੂੰ ਪੁਜਾਰੀ ਵਜੋਂ, (ਗੁਰਮਤਿ ਸਿਧਾਂਤ ਅਨੁਸਾਰ) ਮਾਨਤਾ ਦੇਣੀ ਰੱਦ ਕਰ ਦੇਣ।

ਪਰਮਾਤਮਾ ਹੀ ਮਿਹਰ ਕਰੇ, ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ, ਗੁਰੁ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦਾ ਸਿਧਾਂਤ ਸਮਝਣ ਦੀ ਬੁੱਧੀ ਬਖਸ਼ੇ।

Punjabi Version By Amarjit Singh Chandee Ji
and English Commentary by Jarnail Singh Gyani "Arshi"

Note: All errors and omissions in the English section entirely mine. apologies in advance.

(J S Gyani Arshi)